Piłka po potężnym serwisie potrafi dotrzeć do pola serwisowego szybciej, niż returnujący zdąży świadomie ocenić kierunek uderzenia. Odpowiedź na pytanie o najszybszy serwis w tenisie nie jest jednak tak prosta, jak jedna liczba, ponieważ rekord Sama Grotha nie ma tego samego statusu co wynik uznawany w meczach najwyższego poziomu. Poniżej wyjaśniam, kto posłał piłkę najszybciej, skąd biorą się różnice w klasyfikacjach i dlaczego sama prędkość nie gwarantuje zwycięstwa.
Największa prędkość nie zawsze oznacza najbardziej skuteczny serwis
- 263,4 km/h to wynik przypisywany Samowi Grothowi z turnieju Challenger w Busan.
- 253 km/h wynosi rekord w meczu rangi tour-level, należący do Johna Isnera.
- W kobiecym tenisie najczęściej wskazuje się na 220 km/h Georginy Garcii Perez.
- Pomiar zależy od radaru, miejsca i standardu zawodów, dlatego rekordy trzeba porównywać ostrożnie.
- W praktyce większe znaczenie niż maksymalna liczba ma połączenie prędkości, rotacji, kierunku i powtarzalności.
Sam Groth posłał piłkę z prędkością 263,4 km/h
Najwyższy powszechnie odnotowany wynik należy do Australijczyka Sama Grotha. 9 maja 2012 roku podczas turnieju Challenger w Busan zaserwował asa z prędkością podawaną jako 263,4 km/h. W rejestrze Guinness World Records wynik widnieje po zaokrągleniu jako 263 km/h.
To była druga runda turnieju, a rywalem Grotha był Uladzimir Ignatik. Australijczyk posłał w tym meczu jeszcze podania z prędkością 255,7 i 253,5 km/h, ale mimo takiej broni przegrał 4:6, 3:6. Ta historia dobrze pokazuje, że rekordowy strzał może przejść do historii, lecz nie musi przesądzić o losach spotkania.
Groth nie był jedynym zawodnikiem, który przekraczał granicę 250 km/h. Wśród potężnych serwismenów wymienia się także Albano Olivettiego, Johna Isnera, Ivo Karlovicia i Jerzego Janowicza. Polskiego kibica może szczególnie zainteresować fakt, że Janowicz osiągnął 251 km/h podczas challengera w Szczecinie.
Przeczytaj również: WTA 1000 - Punkty, Ranking, Zasady. Jak to działa?
Najważniejsze rekordy męskiego tenisa
| Zawodnik | Prędkość | Okoliczności |
|---|---|---|
| Sam Groth | 263,4 km/h | Challenger w Busan, 2012 |
| Albano Olivetti | 257,5 km/h | Challenger w Bergamo, 2012 |
| John Isner | 253 km/h | Puchar Davisa, 2016 |
| Ivo Karlović | 251 km/h | Puchar Davisa, 2011 |
| Jerzy Janowicz | 251 km/h | Challenger w Szczecinie, 2012 |
Dlaczego rekord Grotha nie jest traktowany tak samo jak wynik Isnera
Różnica wynika przede wszystkim ze standardu pomiaru. W zawodach tenisowych stosuje się radary, ale ich modele, ustawienie i sposób kalibracji mogą się różnić. Organizatorzy turniejów niższej rangi nie zawsze korzystają z identycznej aparatury jak podczas imprez ATP.
Dlatego trzeba rozdzielić dwie kategorie. Pierwsza obejmuje najszybsze kiedykolwiek zmierzone podanie, niezależnie od rangi turnieju. Druga dotyczy wyniku uznawanego w meczach tour-level, gdzie dane są zbierane według bardziej jednolitych procedur. W tej drugiej kategorii najczęściej wskazuje się Johna Isnera i jego 253 km/h z Pucharu Davisa w 2016 roku.
| Jak rozumieć rekord | Lider | Prędkość |
|---|---|---|
| Najwyższy szeroko opisywany pomiar | Sam Groth | 263,4 km/h |
| Rekord meczu tour-level | John Isner | 253 km/h |
| Rekord często przywoływany przed wynikiem Isnera | Ivo Karlović | 251 km/h |
Moim zdaniem najuczciwiej mówić więc, że Groth ma najszybszy odnotowany serwis, natomiast Isner pozostaje symbolem najszybszego podania zmierzonego w meczu o bardziej jednolitym statusie statystycznym. To nie odbiera wartości wyczynowi Australijczyka, tylko porządkuje sposób jego interpretacji.
Najszybszy serwis kobiet osiągnął 220 km/h
W kobiecym tenisie najwyższy szeroko przywoływany wynik należy do Hiszpanki Georginy Garcii Perez, która zaserwowała z prędkością 220 km/h podczas Hungarian Ladies Open w 2018 roku. To wynik o około 43 km/h niższy od pomiaru Grotha, ale nadal pokazujący ogromną skalę siły i szybkości potrzebnej do takiego uderzenia.
W czołówce znajdują się także Aryna Sabalenka z wynikiem 214 km/h oraz Sabine Lisicki, której przypisuje się 210,8 km/h. W danych publikowanych przez Australian Open pojawiają się również Venus Williams, Alycia Parks, Ajla Tomljanović i Serena Williams, wszystkie z wynikami przekraczającymi 207 km/h.
Tu również trzeba zachować ostrożność. WTA nie rejestruje prędkości serwisu w identyczny sposób na każdym korcie i podczas każdego turnieju, dlatego zestawienia kobiet nie zawsze mają tak jednolity charakter. Sama liczba 220 km/h jest jednak dobrym punktem odniesienia dla skali tego osiągnięcia.
Co pozwala zawodnikowi przekroczyć granicę 250 km/h
Prędkość nie bierze się z samej siły ramienia. Najlepsi serwujący wykorzystują cały łańcuch ruchu, od nóg i bioder po bark, przedramię oraz nadgarstek. To właśnie kolejność i płynność pracy ciała pozwalają nadać piłce dużą energię bez niepotrzebnego przeciążania ręki.
- Wzrost i punkt kontaktu ułatwiają uzyskanie lepszego kąta lotu.
- Wyrzut piłki musi być stabilny, bo nawet niewielkie odchylenie psuje timing.
- Praca nóg i bioder zwiększa dynamikę całego ruchu.
- Rotacja barku i pronacja przedramienia pomagają przekazać energię na rakietę.
- Kontakt przed ciałem pozwala uderzyć piłkę wysoko i z pełnym wyprostem.
- Rakieta oraz naciąg wpływają na tempo, ale nie zastąpią poprawnej techniki.
Znaczenie ma też rodzaj podania. Serwis płaski zwykle daje najwyższą prędkość, ale serwis kick, czyli mocno rotowany i kopiący po odbiciu, może być skuteczniejszy na drugie podanie. Z kolei slice odchodzi po koźle na bok i często wyciąga returnującego poza kort.
W praktyce najbardziej imponujący serwis to nie zawsze ten z najwyższym odczytem radaru. Dla mnie bardziej przekonujący jest zawodnik, który potrafi regularnie zmieniać kierunek, rotację i tempo, niż gracz polujący na pojedyncze 250 km/h zakończone podwójnym błędem.
Returnujący ma mniej czasu, niż sugeruje sama prędkość
Przy prędkości 263,4 km/h piłka porusza się z szybkością około 73,2 metra na sekundę. Od kontaktu z rakietą do przeciwległej linii serwisowej pokonuje dystans orientacyjnie w ćwierć sekundy. Dla porównania podanie z prędkością 200 km/h potrzebuje około 0,33 sekundy.
Returnujący nie reaguje jednak dopiero wtedy, gdy widzi piłkę po odbiciu. Odczytuje ustawienie barków, wyrzut, pracę nadgarstka i kierunek rakiety. Dlatego przy mocnym serwisie tak ważne są przygotowanie przed uderzeniem i split step, czyli niewielki podskok wykonywany w chwili kontaktu serwującego z piłką.
Odbicie od kortu zmienia sytuację, bo piłka traci część prędkości, ale zyskuje dodatkową rotację i trudniejszy kąt. Na szybkiej nawierzchni podanie pozostaje bardziej płaskie i krócej daje czas na reakcję. Na wolniejszej mączce returnujący może zyskać ułamek sekundy, choć wysoki kick nadal potrafi wypchnąć go daleko za linię końcową.
Czy pogoń za rekordową prędkością ma sens dla amatora
U większości graczy rekreacyjnych próba kopiowania ruchu zawodników mierzących ponad 200 km/h kończy się bólem barku albo utratą kontroli. Najpierw skupiłbym się na powtarzalnym wyrzucie piłki, rytmie i bezpiecznym lądowaniu. Dopiero później warto dokładać szybkość.
Dobrym celem treningowym jest podział serwisu na trzy elementy. Najpierw kilkanaście powtórzeń samego wyrzutu, później ruch bez pełnej siły, a na końcu serie kierowane w konkretne strefy pola serwisowego. Mierzenie prędkości ma sens, ale tylko wtedy, gdy równocześnie kontrolujemy odsetek trafionych pierwszych podań i liczbę podwójnych błędów.
Jeżeli mocniejsze podanie powoduje spadek celności z 65 do 35 procent, nie jest jeszcze realną bronią meczową. Czasem serwis wolniejszy o 20 km/h, ale dobrze umieszczony przy linii bocznej, daje więcej punktów niż potężne uderzenie lecące prosto na środek kortu.
Rekord mierzy radar, ale mecz wygrywa decyzja
Najkrótsza odpowiedź brzmi tak. Sam Groth ma najwyższy szeroko odnotowany wynik 263,4 km/h, a John Isner jest najczęściej wskazywany jako rekordzista meczów tour-level z rezultatem 253 km/h. Wśród kobiet prowadzi Georgina Garcia Perez z wynikiem 220 km/h.
Jeżeli z tej historii ma zostać jedna praktyczna lekcja, wybrałbym tę, że szybkość jest dopiero początkiem dobrego serwisu. O przewadze decydują jeszcze rotacja, miejsce upadku piłki, powtarzalność i odporność psychiczna w ważnym momencie. Właśnie dlatego zawodnik z nieco wolniejszym podaniem może regularnie wygrywać z kimś, kto potrafi raz na jakiś czas rozpędzić piłkę do rekordowych wartości.
