Roberto Carlos kojarzy się przede wszystkim z Realem Madryt, reprezentacją Brazylii i potężnym uderzeniem z rzutu wolnego. Po zakończeniu kariery piłkarskiej próbował jednak sił na ławce trenerskiej, prowadząc zespoły w Rosji, Turcji i Indiach. Poniżej porządkuję jego najważniejsze drużyny, role, wyniki oraz przypadki, które bywają błędnie dopisywane do jego dorobku.
Kariera trenerska Roberto Carlosa była krótka, ale pełna nietypowych wyzwań
- 4 zespoły oficjalnie prowadził lub współprowadził jako trener.
- Anży Machaczkała był jego pierwszym, tymczasowym doświadczeniem na ławce.
- Sivasspor przyniósł mu najlepszy wynik, czyli 5. miejsce w tureckiej Süper Lig.
- Delhi Dynamos doprowadził do półfinału Indian Super League w 2015 roku.
- Al-Arabi nie powinno być liczone jako jego klub trenerski, ponieważ rozmowy zakończyły się przed objęciem zespołu.
Pełna lista drużyn prowadzonych przez Roberto Carlosa
Najprostsza odpowiedź brzmi: jego trenerska droga obejmowała Anży Machaczkałę, Sivasspor, Akhisar Belediyespor oraz Delhi Dynamos. Trzeba jednak od razu dodać, że nie wszystkie te epizody wyglądały tak samo. W Rosji pełnił funkcję tymczasową, w Turcji pracował jako klasyczny szkoleniowiec, a w Indiach łączył rolę trenera z rolą zawodnika.
| Drużyna | Kraj | Okres | Charakter pracy | Najważniejszy efekt |
|---|---|---|---|---|
| Anży Machaczkała | Rosja | 2011 i krótko w 2012 | Trener tymczasowy, wcześniej także zawodnik | Pierwsze doświadczenie na ławce |
| Sivasspor | Turcja | 2013-2014 | Pierwszy dłuższy samodzielny projekt | 5. miejsce w Süper Lig |
| Akhisar Belediyespor | Turcja | styczeń-czerwiec 2015 | Krótki pełnoprawny epizod | Praca przez około pół roku |
| Delhi Dynamos | Indie | 2015 | Trener-zawodnik | Półfinał Indian Super League |
Ten wykaz pokazuje coś ważnego. Roberto Carlos nie zbudował wieloletniej kariery szkoleniowej w jednym kraju, tylko testował się w bardzo różnych środowiskach. Największą wartość miało dla niego doświadczenie międzynarodowe, ale ceną była krótka praca w każdym z tych miejsc.
Anży Machaczkała był jego pierwszym sprawdzianem w roli trenera
Roberto Carlos trafił do Anży w 2011 roku jako doświadczony obrońca i kapitan zespołu. Po zwolnieniu trenera Gadzhi Gadzhiyeva powierzono mu obowiązki tymczasowego szkoleniowca, choć ważną rolę przy prowadzeniu drużyny pełnił również Andrej Gordeev. Był to więc raczej trenerski debiut w sytuacji awaryjnej niż zaplanowany początek kariery.
Najciekawsze było połączenie funkcji. Brazylijczyk miał wpływ na drużynę z boiska i z szatni, a jednocześnie musiał podejmować decyzje typowe dla trenera. W jednym z pierwszych spotkań Anży przegrało z Lokomotiwem Moskwa 0:1, ale później zespół odniósł zwycięstwo nad Tomem Tomsk, między innymi dzięki bramce Samuela Eto’o.
Na początku 2012 roku Carlos ponownie znalazł się w tymczasowym sztabie Anży. Nie był to jednak długi, samodzielny okres pracy, dlatego w statystykach należy odróżnić go od pełnoprawnego prowadzenia zespołu przez cały sezon. W mojej ocenie ten epizod był ważniejszy jako lekcja zarządzania drużyną niż jako dowód osiągnięć taktycznych.
Sivasspor dał mu najpoważniejszą szansę na zbudowanie zespołu
W czerwcu 2013 roku Roberto Carlos objął Sivasspor. To właśnie ten klub można uznać za najważniejszy etap jego kariery trenerskiej, ponieważ po raz pierwszy dostał zespół na dłużej i odpowiadał za jego wyniki w normalnym trybie ligowym.
W sezonie 2013/2014 Sivasspor zajął 5. miejsce w tureckiej Süper Lig. Był to bardzo przyzwoity rezultat dla drużyny, która nie należała do ścisłej ligowej elity. Zespół zdobył 53 punkty, a jego wyróżniającym się zawodnikiem był Aatif Chahechouhe, autor 17 ligowych bramek.
Oficjalny wykaz trenerów Sivassporu przypisuje Carlosowi 60 meczów, 23 zwycięstwa, 9 remisów i 28 porażek. Liczby nie tworzą obrazu dominującej drużyny, ale pokazują, że jego praca nie była całkowitą porażką. Problem polegał raczej na tym, że dobry sezon ligowy nie przełożył się na sukces w Pucharze Turcji, gdzie Sivasspor odpadł już w fazie grupowej.
Roberto Carlos rozstał się z klubem w grudniu 2014 roku, gdy wyniki zespołu wyraźnie się pogorszyły. To dobry przykład ograniczeń, z jakimi mierzył się jako trener. Umiał podnieść poziom drużyny w dłuższym projekcie, ale nie zawsze znajdował rozwiązanie na kryzys wyników.
Akhisar i Delhi Dynamos pokazały dwa różne oblicza jego pracy
Akhisar Belediyespor i krótki powrót do Turcji
W styczniu 2015 roku Carlos przejął Akhisar Belediyespor. Pracował tam mniej więcej przez sześć miesięcy, po czym zdecydował się na kolejny zagraniczny projekt. Nie zdążył zbudować zespołu na własne podobieństwo, dlatego ten epizod trudno oceniać tak samo jak pracę w Sivassporze.
W takich sytuacjach często popełnia się błąd polegający na ocenianiu trenera wyłącznie przez końcową pozycję w tabeli. Pół roku to mało, by zmienić strukturę drużyny, styl gry i przygotowanie fizyczne. Akhisar był dla Carlosa raczej próbą szybkiego reagowania niż wieloletnią budową zespołu.
Przeczytaj również: Chelsea - Man City: Kto kontroluje tempo? Analiza taktyczna
Delhi Dynamos i rola trenera-zawodnika
Najbardziej nietypowa była praca w Delhi Dynamos. W sezonie 2015 Roberto Carlos został trenerem-zawodnikiem klubu występującego w Indian Super League. W praktyce pełnił funkcję lidera sportowego, który miał wpływ na ustawienie zespołu, przygotowanie meczów i atmosferę w szatni, a jednocześnie pojawił się na boisku w kilku spotkaniach.
Delhi zakończyło sezon zasadniczy na 4. miejscu i awansowało do półfinału. W pierwszym meczu tej fazy drużyna wygrała z FC Goa 1:0, ale w rewanżu przegrała 0:3 i odpadła z rozgrywek. Nie był to więc finał ani trofeum, ale dla młodego klubu sam awans do najlepszej czwórki miał realne znaczenie.
W Delhi Carlos postawił na większą dyscyplinę defensywną. Oficjalna strona Indian Super League zwracała uwagę, że jego zespół przez dużą część sezonu należał do najlepiej broniących ekip. To pasowało do jego piłkarskiego doświadczenia, choć nie oznaczało jeszcze, że stworzył rozbudowany, autorski system taktyczny.
Po zakończeniu sezonu nie kontynuował pracy w Indiach. Ten etap był jednocześnie końcem jego aktywnej kariery zawodniczej i ostatnim szeroko opisywanym epizodem na ławce trenerskiej. Właśnie dlatego Delhi Dynamos pozostaje tak charakterystycznym punktem jego biografii.
Al-Arabi i Real Madryt nie powinny być dopisywane do tej listy
W 2015 roku pojawiały się informacje, że Roberto Carlos może objąć katarski Al-Arabi. Rozmowy nie doprowadziły jednak do rozpoczęcia pracy, więc Al-Arabi nie był faktycznie prowadzonym przez niego klubem. W zestawieniach kariery można znaleźć tę nazwę jako niedoszły kierunek, ale nie jako oficjalny etap trenerski.
Drugie częste nieporozumienie dotyczy Realu Madryt. Carlos wracał do klubu w rolach ambasadora i osoby związanej z akademią, a także publicznie mówił o chęci pracy przy młodzieży. Nie prowadził jednak pierwszego zespołu Realu Madryt, dlatego nie należy umieszczać go na liście trenerów seniorskiej drużyny.
Gdy patrzę na całą karierę Carlosa, widzę przede wszystkim byłego mistrza świata, który próbował przekuć autorytet boiskowy w kompetencje trenerskie. Najlepiej wypadł w Sivassporze, najciekawiej wyglądał w Delhi, a Anży było dla niego trudnym, lecz potrzebnym wejściem w nową rolę.
Najuczciwszy bilans pracy Roberto Carlosa na ławce
Roberto Carlos prowadził zespoły w trzech krajach i czterech klubach, ale tylko Sivasspor dał mu warunki do dłuższego, samodzielnego projektu. Jego największym osiągnięciem pozostaje 5. miejsce w tureckiej lidze oraz półfinał Indian Super League z Delhi Dynamos.
Nie jest to dorobek porównywalny z jego karierą zawodniczą, jednak trudno uznać go za bezwartościowy. Najważniejsza lekcja z tej historii jest prosta: wielki piłkarz może szybko zyskać autorytet, lecz budowanie trwałej pozycji trenera wymaga czegoś więcej, między innymi stabilnego projektu, czasu i powtarzalnych wyników.
